Refleksje nad paraszą Wa’era

W naszej paraszy na ten tydzień (Szemot 6:2–9:35) spotykamy jedną z najgłębszych eksploracji Tory dotyczącej ludzkiej sprawczości w obliczu interwencji Bożej. Gdy Bóg sprowadza pierwsze plagi na Egipt, by wyzwolić Izraelitów z niewoli, reakcja faraona ujawnia przerażającą dynamikę: zatwardzenie jego serca. Tekst na przemian mówi o tym, że faraon sam zatwardza swoje serce i że czyni to Bóg, co rodzi odwieczne pytania o wolną wolę. Czy boska ingerencja znosi ludzką wolność wyboru? Czy raczej ukazuje konsekwencje naszych powtarzających się decyzji? Opierając się na mądrości rabina Jonathana Sacksa, o błogosławionej pamięci, z jego cyklu Covenant & Conversation poświęconego tej paraszy – takich jak „Freewill” i „The Weighing of the Heart” – możemy odkryć potężne przesłanie: z perspektywy społecznej i politycznej indywidualna wolność jest lub powinna być podstawowym prawem człowieka, ale to prawo nie gwarantuje, że stanie się rzeczywistością. Nasza indywidualna wolna wola to delikatna zdolność, która może się erodować przez nasze własne działania, zamieniając nas w więźniów własnych wyborów.[…]

Refleksja nad paraszą Wajechi 5786

Dziś chciałbym porozmawiać o czymś tak ponadczasowym jak sama Tora – o tym, jak pielęgnowanie naszych relacji, od małżeństw po przyjaźnie, może dosłownie dodać lat naszemu życiu. Spieranie się z Bogiem, lekarzami i krewnymi również może przedłużyć życie i na pewno utrzymuje umysł w ostrości, ale to temat na inną draszę. Dziś skupię się na relacjach.

W paraszy Wajechi kończy się Księga Bereszit: Jaakow na łożu śmierci, w wieku 147 lat, zbiera swoich synów, błogosławi ich, rozlicza stare sprawy i zabezpiecza swoją spuściznę. Potem widzimy Josefa, w wieku 110 lat, który czyni podobnie – przygotowuje się na koniec i zapewnia, że jego kości powrócą do Ziemi Obiecanej. Liczby rzucają się w oczy: Awraham żył 175 lat, Icchak 180, Jaakow 147, a Josef – zaledwie 110. Dlaczego ten spadek?[…]

Refleksja nad paraszą Mikec, 5786

Są w życiu chwile, które nie mają większego znaczenia dla ogólnego kierunku naszej życiowej drogi. W takich momentach możemy tymczasowo zrezygnować z dużej części naszej mocy, nawet z kontroli nad sobą, zwłaszcza jeśli wiemy, że w pobliżu jest ktoś, kogo kochamy, kto nie tylko nas nie zdradzi, ale zadba o nas w najlepszy możliwy sposób. Są jednak także chwile przełomowe, w których wszystko, co zrobimy lub jaką decyzję podejmiemy, zadecyduje o dalszej ścieżce naszego życia. A ponieważ nigdy nie mamy pewności, czy aktualnie przeżywana chwila jest kluczowa, czy nie, niektórzy mówią, że musimy pozostać czujni. Każdego dnia i przez cały czas – to minimalizuje ryzyko wszelkiego rodzaju porażki. I wzmacnia naszą relację z Bogiem.[…]

Refleksja nad paraszą Wajiszlach 5786

Wyobraźmy sobie scenę: Jaakow siedzi w kawiarni na Nowym Świecie w Warszawie albo w dzielnicy Kazimierz w Krakowie. Podchodzi znajomy: „Cześć Jaakow, jak leci? Co słychać?” Jaakow się uśmiecha: „Życie? Cudownie. Dobra praca, dzieci w świetnych szkołach, szabatowe kolacje z przyjaciółmi, wakacje w górach albo nad Bałtykiem… Jedyny problem, że kiedy wszystko jest tak spokojne i normalne, ciągle czekam, aż znowu wybuchnie antysemityzm.”[…]