ENGLISH TRANSLATION HERE
Rozważania nad paraszą Chukat 5785
Mojżesz i Aaron byli prawdopodobnie największymi żydowskimi przywódcami wszech czasów. Obaj popełniają grzech w naszej paraszy, zostają za niego ukarani i umierają. Jaki jednak był ich rzeczywisty grzech, za który mieli umrzeć? Każdy, kto czytał lub studiował tę historię, myśli, że wie i że jest to oczywiste: obaj otrzymali polecenie, aby rozkazać skale, aby przemówić do skały, aby wydała Izraelitom wodę, jednakże Mojżesz zamiast tego uderzył skałę swoją laską i uderzył dwa razy, woda wypłynęła ale Bóg się rozgniewał. JA jednak nie sądzę, aby to najczęstsze wyjaśnienie odzwierciedlające poziom pszat – proste, dosłowne znaczenie historii biblijnego tekstu było słuszne. Dlaczego? Pozwólcie, że zadam ci pytanie: które z praw Tory złamali Mojżesz i Aaron? Czy istnieje prawo zabraniające uderzania w skałę, aby uzyskać z niej wodę? Żadne, o którym wiem, nie mówi nic takiego. I to jest właśnie powszechne wyjaśnienie tego, jaki był ich grzech. Innym często przytaczanym tutaj pomysłem jest to, że ich grzechem było nieposłuszeństwo. Ok, czy istnieje ogólne przykazanie, aby być zawsze posłusznym woli Bożej, bez względu na to, co Bóg czuje lub chce w danym momencie? Nie wiem o takim ogólnym przykazaniu i szczerze mówiąc, gdyby takie istniało, byłoby to przerażające – oznaczałoby, że Bóg jest ostatecznym tyranem, a my, ludzie, nie mamy wolnej woli. Ok, następne, dwie odpowiedzi: zostali ukarani za brak zaufania do słowa Bożego lub za swój gniew. Ale znowu, kara śmierci za brak zaufania do słowa Bożego? Wszyscy bylibyśmy prawdopodobnie martwi dawno temu. Kara śmierci za jakieś problemy z gniewem??? Niektórzy z nas prawdopodobnie by żyli, ale Bóg prawdopodobnie by już umarł, a tak nie jest, jest naszym żywym Bogiem, więc odpowiedź nie może być taka prosta.
Jaki więc był ich grzech? Stwierdziłbym, że żaden grzech sam w sobie nie miał tu miejsca. ”Kara” i śmierć Mojżesza i Aharona były ostatecznym rezultatem długiego procesu. Sposób, w jaki nazwalibyśmy ten proces dzisiaj, zwłaszcza jego ostatni etap, to „wypalenie zawodowe”. W tym konkretnym przypadku byłoby to wypalenie zawodowe przywódców religijnych i politycznych. Sednem ich wypalenia zawodowego była utrata wiary w ciągłość obietnicy Boga dla niezasługującego, buntowniczego ludu “twardego karku”.
W dawnych czasach obaj stanowczo staliby przy swoim i jednocześnie cierpliwie staliby zawsze w obronie swojego ludu, pomimo patrzenia na nich z góry, od czasu do czasu. Ale w miarę upływu czasu Mojżesz i Aaron stali się niecierpliwi względem własnego narodu; minęło około 40 lat i tak naprawdę niewiele się zmieniło, prawda? Cały czas ta sama stara historia, te same stare skargi, albo że jedzenie nie jest dobre – nie jest tak wspaniałe, jak w Egipcie, te ryby, ogórki, melony, pory, cebula i czosnek, prawda? Wszystko było takie pyszne! Albo te narzekania, że nie ma wody pitnej, znowu… och, to akurat jest całkiem uzasadnione. Tak czy inaczej, wygląda na to, że zarówno Mojżesz, jak i Aaron byli trochę zmęczeni, trochę zirytowani swoim ludem i musieli przejść na emeryturę.
Ale problem mógł polegać na tym, że w głębi duszy nie chcieli przejść na emeryturę. Wygląda na to, że oboje chcieli przewodzić swoim ludziom, mimo że ta praca już nieco wyniszczyła! To naprawdę dobrze świadczy o nich jako liderach, o ich oddaniu i sercu dla narodu izraelskiego. Ale jednocześnie byli na tyle mądrzy, by wiedzieć, że nadszedł ich czas i czas przekazać pałeczkę komuś innemu, komuś młodszemu, energicznemu, kto lepiej zna problemy i język nowych pokoleń i nadszedł czas, aby to oni, młodsi, przejęli władzę.
Jest to dobre, jest to w zasadzie micwą umiejętność oddania władzy, przekazanie jej komuś innemu, kiedy czas na to nadejdzie. Wiedzieć, kiedy to zrobić, jest bardzo ważnym – dla dobra tych, którym przewodzimy, których uczymy lub tych, którzy są na naszym utrzymaniu, na przykład, a także dla dobra naszego dobrego imienia. Dlatego wiedzieć, kiedy oddać władzę, kiedy wypełnić tę ostateczną micwę, jest ostateczną ludzką mądrością.
Szabat szalom,
Rabbi Mirski
Leave a Reply